Ảo diệu bóng đêm

03/12/2021
307 Lượt xem

Ẩn nơi sâu kín nhất của bộ óc, nhỏ như hột đậu, tuyến tùng quả giống trái thông gọi gọn là tuyến tùng. Hành tung ảo diệu. Ban ngày như một ẩn sĩ ngồi thiền, đêm đến thành tráng sĩ múa kiếm. Chiều xuống tuyến tùng bắt đầu nhả hormon melatonin đưa chúng ta vào giấc ngủ. Xáo trộn tuyến tùng có thể dẫn tới rối loạn giấc ngủ, xáo trộn cảm xúc, thay đổi thân nhiệt, có vấn đề với hệ sinh dục, già sớm, trầm cảm và nguy cơ ung thư

Thiếu ngủ đời người ngắn lại

Tin tức tháng 5.2010 : nghiên cứu của Anh (  đại học Warwick ) và Ý ( đại học Federico II Naples) cho biết những người ngủ ít hơn 6 giờ/ngày thì có nguy cơ 12% chết sớm trước 65 tuổi so với ngủ 6 -8 giờ.ngày. David Summers thuộc nhóm nghiên cứu nhận định : Văn hóa phương Tây đã sai lầm khi kéo dài ngày ra, coi nhẹ giấc ngủ ngon và biểu dương những ai lo làm việc chỉ ngủ 5-6 giờ/ngày như là các anh hùng" Những người này sẽ đối diện nếu không là cái chết sớm thì cũng là một đời bệnh tật và lão hóa sớm. Hay là người lớn nên giữ giấc ngủ trung bình từ 7-8 giờ, ít nhất là 6 giờ mỗi ngày. Ngủ hơn 9 giờ/ngày thí có 30% nguy cơ chết sớm.

Khỏe người đẹp da  Trong giấc ngủ say và đủ, cơ thể tiết ra nhiều chất quý như hormon melatonin điều tiết ngủ thức và hormon thượng thận kiểm soát stress... Acid Hyaluronic, yếu tố làm ẩm tự nhiên trong hormon này giúp da hút các phân tử nước. Giấc ngủ ngon làm da mịn màng và tươi sáng. Muốn làn da trắng, các chuyên gia thẩm mỹ dùng kem trắng da. Không có giấc ngủ ngon thì khó có kết quả mong đợi : Melatonin làm trắng da vì chức năng ức chế tế bào tạo sắc tố đen da. Cần ngủ ngon và ngủ đủ. Melatotin không được cơ thể tạo ra đều đặt. Khi người ta ngủ, melatonin được tuyến tùng nhả ra tới đỉnh ca khoảng 2g sáng, lúc ngủ say. Lượng melatonin giảm dần từ 5 giờ  đến 10 giờ sáng. Vậy nên ngủ từ 9g tối đến 3 giờ sáng, trung bình 7-8 giờ/ngày.

Tuyến tùng, hành tung ảo diệu. Chiều xuống tuyến tùng bắt đầu nhả hormon. Melatonin  cũng được gọi là hormon của Dracula vì chỉ xuất hiện vào đêm. Ánh sáng ức chế sự tiết melatonin. Tuyến tùng hoạt động như một cái đồng hồ trong cơ thể con người để nhận biết mọi thay đổi trong ánh sáng mặt trời từ ngày đến đêm hoặc giữa các mùa khác nhau. Khi sức nắng giảm xuống, đồng hồ báo cho cơ thể là đêm đến để báo cho melatonin tiết ra. Tuyến tùng khỏe, năng động, chúng ta nhạy với các tần suất của ánh sáng, và trở nên tinh tế trong cuộc sống. Tuyến tùng bị rối, sự sáng suốt của trí não sẽ tuột dốc. Xáo trộn tuyến tùng có thể dẫn tới rối loạn giấc ngủ, xáo trộn cảm xúc, thay đổi thân nhiệt, già sớm, và nguy cơ ung thư.

Từ võng mạc đến tuyến tùng, con đường vòng vo. Vào ban ngày, ánh sáng vào mắt rồi được biến thành luồn thần kinh chu du qua thần kinh thị giữa 2 mắt và qua một nơi thuộc vùng dưới đồi gọi các hột trên giao thoa thần kinh thị ( Tiếng Anh viết tắt là SCN). SCN tiếp nhận và bàn giao tín hiệu thần kinh tới tuyến tùng. Các luống thần kinh này ức chế tuyến tùng sản xuất melatonin, cho đến khi trời tối melatonin lại được nhả ra. Tuyến tùng chuyển dự trữ serotonin của mình thành melatonin.

Melatonin, hormon của giấc ngủ

Mới được khám phá năm 1958, hormon này là một chất dẫn xuất của acid amin tryophan và serotonin. Melatonin được sản xuất ở người, các loài có vú khác, ở chim, bò sát và ếch nhái.

Điều hòa giấc ngủ . Lượng hormon này bắt đầu vọt lên vào khoảng xế chiều, lên tới đỉnh suốt trong đêm rồi tụt xuống vào lúc gần sáng. Vào mùa hè và mùa đông, ngày dài hơn hoặc ngắn hơn thì việc chế tạo melatonin cũng bắt đầu muộn hoặc sớm hơn. Lượng melatonin suy giảm dần sau tuổi 30, rất ít hoặc không có ở một số người lớn tuổi.

Kháng oxit hóa mạnh. melatonin xuyên dễ dàng qua màng tế bào và rào cản máu/não, kích thích các chất kháng oxit hóa khác. Dễ tan cả trong nước và mỡ, được xem là kháng oxit hóa mạnh ( hơn cả các vitamin C,E và A ) nên melatonin có vai trò bảo vệ các phân tử DNA của nhân và ti thể, giúp bảo dưỡng sức khỏe chúng ta.

Bổ sung melatonin. Melatonin tổng hợp được dùng rộng rãi hơn 15 năm qua, để điều trị chứng mất ngủ, chứng lệch múi giờ khi đi máy bay, nhức đầu mạn tính, điều chỉnh giấc ngủ người làm ca đêm. Người khiếm thị khó có thể dùng tín hiệu từ ánh sáng để điều hòa đồng hồ sinh học. Bổ sung melatonin mỗi 24 giờ ) 1-10mg/ngày) giúp gở rối giấc ngủ thức cho họ. Melatonin tổng hợp có những phản ứng phụ.  ở Mỹ dùng melatonin không cần toa bác sĩ. Nhiều nước cấm bán melatonin nếu không có toa thuốc. Liều lượng hàng ngày melatonin tổng hợp thay đổi theo tuổi và theo sự xáo trộn sức khỏe của mỗi người, có thể từ 0,25 -10mg, uống 30-12 phút trước khi ngủ. Tác hại hiếm gặp ở người khỏe mạnh dùng trong thời gian ngắn hoặc không quá 3 tháng, uống không nhiều hơn 3mg/ ngày.

Nên tránh các rối rắm

Dậy thì sớm. Có mối quan hệ giữa melatonin và kinh nguyệt. Những phụ nữ có xáo trộn kinh nguy6e5t , lượng melatonin thay đổi đáng kể. Một nghiên cứu ở Anh cho thấy các bé gái xem tivi nhiều có khuynh hướng dậy thì sớm hơn vì tiêp cận nhiều ánh sáng làm giảm melatonin.

Ô nhiễm ánh sáng. Ô nhiễm ánh sáng là sự chói sáng bầu trời về đêm do ánh đèn của xa lộ, đường phố, trung tâm mua sắm, sân vận động, nhà hàng quán rượu... đó là sự rực  sáng bầu trời đô thị. Các hậu quả của ô nhiễm ánh sáng vào tuyến tùng, kéo theo tác hại trên sự chuyển hóa, chức năng miễn dịch, quân bình nội tiết và sự phát triển ung thư. Các tế bào võng mạc mắt rất nhạy với ánh sáng xanh/ tím. Tạp chí Nghiên cứu tuyến tùng cho biết con người phơi trước ánh sáng độ thấp chỉ trong 39 phút đã làm giảm 50% lượng melatonin.

Laptop hoặc Apple iPad không tốt cho giấc ngủ.

Muốn có giấc ngủ ngon, cần phải tắt laptop hoặc iPad hai giờ trước khi đi ngủ. Các thiết bị này phóng tia sáng rực vào đôi mắt có thể làm rối loạn não và đồng hồ nhịp điệu sinh học của chúng ta : đầu óc vẫn nghĩ là còn ban ngày nên chậm ngủ lại. Nguy cơ mất ngủ tăng lên. Dùng Laptopn hoặc iPad có màn hình sáng, để đọc sách báo điện tử vào ban đêm có rối rắm. Phyllis Zee,  nhà nghiên cứu về giấc ngủ của đại học Chicago cảnh cáo : " Nếu bạn dùng các thiết bị này bên mình trước khi đi ngủ, ánh sáng đủ để bộ óc giữ cho thức lâu hơn và làm chậm khả năng ngủ "



Nguồn: Trích từ sách " Kỳ diệu dàn hóa tấu Nội tiết" GS.TS. BS Nguyễn Chấn Hùng
NỘI DUNG CHÍNH